Радиобиология және радиациялық қорғау институты

Басшылық

Қазымбет Полат Қазымбетұлы

Институт директоры
медицина ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан педагогикалық ғылымдар академиясының академигі, Нью-Йорк ғылым академиясының мүшесі (АҚШ), Азиялық радиациялық зерттеу ассоциациясының вице-президенті, Халықаралық радиациялық зерттеу ассоциациясының консулы, Халықаралық атом энергетикасы агенттігінің сарапшысы. Профессор Қазымбет Полат Қазымбетұлы ҚР Президентінің жарлығы бойынша «Құрмет» орденімен марапатталған. Сонымен қатар, «Астана», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медальдарымен марапатталған. «Денсаулық ісінің үздігі», «Құрметті ұстаз»деген құрметті белгілерімен және «Астана медицина университеті» АҚ-ң «Үздік тәлімгер-2014» номинациясы бойынша лауреат дипломымен марапатталды.

Кадрлық құрам

Бахтин Мейрат Мұхамедкәрімұлы

Институт директорының орынбасары.
б.ғ.д., профессор

Джанабаев Дүйсебай Джанабайұлы

бас ғылыми қызметкер
м.ғ.к, профессор

Шолпан Кабыкеновна Хусаин

профессор

Айгуль Салимжановна Динмухамедова

профессор

Ерлан Тұрсынбайұлы Кашкинбаев

бас маман
PhD докторы

Мақсат Қайратұлы Шарипов

бас ғылыми қызметкер
жаратылыстану ғылымдарының магистрі

Салтанат Бауыржанқызы Өтебаева

Радиохимия және радиоспектрометрия сынақ зертханасының меңгерушісі
Инженер магистрі (химиялық технология)

Молдир Нурлановна Аумаликова

радиациялық қауіпсіздік және гигиена зертханасының меңгерушісі
физика магистрі

Құралай Бақытбекқызы Ілбекова

радиациялық қауіпсіздік және гигиена зертханасының меңгерушісі
дәрігер-радиолог

Риза Медетхан

эпидемиология және медициналық-дозиметриялық тіркеу зертханаларының меңгерушісі
жаратылыстану ғылымдарының магистрі

Данара Сейтказықызы Ибраева

аға ғылыми қызметкер
физика магистрі

Омар Әнел Болатқызы

аға ғылыми қызметкер
жаратылыстану ғылымдарының магистр

Айгерім Серікқызы Шокабаева

аға ғылыми қызметкер

биология бакалавры

Айнұр Ғалымбекқызы Пірманова

ғылыми қызметкер
жаратылыстану ғылымдарының магистрі (биология)

Мәдина Арғынқызы Қайыроллова

кіші ғылыми қызметкер
жаратылыстану ғылымдарының бакалавры (биология)

Жанділда Данияр Темірханұлы

кіші ғылыми қызметкер
физика бакалавры

Рахметова Анаргуль Каирбековна

зертханашы
маман

Жамиля Умирзаковна Давлетбаева

зертханашы

Ольга Генадиевна Будько

зертханашы

Құрылу тарихы

Институт 2004 жылы Университеттің Радиобиологиялық ғылыми орталығы негізінде құрылды, 2010 жылы "Радиобиологиялық зерттеулер институты", 2014 жылы "Радиобиология және радиациялық қорғау институты"болып өзгертілді. Осы уақыт ішінде Институт Қазақстанның уран өндіруші, тау-кен өндіруші және мұнай өндіруші аймақтардағы халықтың радиациялық қауіпсіздігін медициналық қамтамасыз ету мәселелері бойынша бірқатар ірі ғылыми-техникалық гранттар орындады, 10 медицина және биология ғылымдарының докторы және 16 кандидаты, PhD докторы және 5 магистр даярлады.

Тапсырмалар

– Радиобиология, радиациялық эпидемиология, радиациялық медицина, радиациялық гигиена, радиациялық экология және радиациялық генетика салалары бойынша ғылыми зерттеулер және ғылыми бағдарламалар әзірлеу;

– Ғылыми зерттеулер мен білім беру бағдарламаларын интеграциялауды, ЖОО ғылымын жетілдіру;

– Бакалавриат, магистратура, РhD докторантурада радиациялық медицина және радибиология салалары бойынша жоғары білікті ғылыми-педагогикалық кадрларды даярлау;

– Практикалық денсаулық сақтау және басқа да салаларға ғылыми зерттеулердің қорытындыларын енгізу;

– Алыс және жақын шетелдердің алдыңғы қатарлы институттарымен радиациялық медицина және радиобиология салалары бойынша халықаралық қатынастарды кеңейту;

– Радиациялық қауіпсіздік, еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар бойынша әртүрлі ведомство мамандарының біліктілігін арттыру;

– Тұрғын үй және өндірістік ғимараттарда, сондай-ақ қоршаған орта нысандарында радиациялық қауіпсіздік нормаларын сақтау деңгейлерін анықтау бойынша ақылы қызмет көрсету.

Мақсаттар

Халықты радиациялық қауіпсіздікпен медициналық қамсыздандырудың көкейкесті мәселелерін шешуге бағытталған радиобиология, радиациялық медицина, гигиена және радиоэкология саласы бойынша зерттемелер мен ғылыми зерттеулердің бәсекеге қабілеттілігіне жету және халықаралық стандарт сапасына сәйкес жоғары білікті ғылыми педагогикалық кадрларды дайындау.

Функциялар

1) радиобиология, радиациялық эпидемиология, радиациялық медицина, радиациялық гигиена, радиациялық экология және радиациялық генетика салаларында ғылыми зерттеулер және басым ғылыми бағдарламаларды әзірлеу және атқару;

2) ғылыми зерттеулер мен білім беру бағдарламаларын интеграциялауды, ЖОО ғылымын жетілдіру;

3) бакалавриат, магистратура, РhD докторантурада радиациялық медицина және радибиология салалары бойынша жоғары білікті ғылыми-педагогикалық кадрларды даярлау;

4) тәжірибелік денсаулық сақтау және басқа да салаларға ғылыми зерттеулердің қорытындыларын енгізу;

5) алыс және жақын шетелдердің жетекші институттарымен радиобиология және радиациялық медицина салалары бойынша халықаралық қатынастарды кеңейту;

6) радиациялық қауіпсіздік, еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар бойынша әр түрлі ведомство мамандарының біліктілігін жоғарылату;

7) тұрғын үй және өндірістік ғимараттарда, сондай-ақ, қоршаған орта нысандарында радиациялық қауіпсіздік нормаларын сақтау деңгейлерін анықтау бойынша ақылы қызмет көрсету. 

Қызмет

1. Білім беру қызметі

2. Ғылыми қызметі

3. Ақылы қызмет көрсету

Институт өз қызметін келесі лицензиялар негізінде жүзеге асырады: ҚР ИЖТМ Атом энергетикасы комитетінің «Атом энергетикасын пайдалану саласында қызмет көрсету» айналысуға 16.03.2020 ж. №20004992.

ҚР ДСМ Нұр-Сұлтан қаласы бойынша Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің келесі медициналық қызмет түрлеріне: «Санитарлық-гигиеналық және зертханалық зерттеулер: санитарлық-химиялық, физикалық факторларды өлшеу (шу, діріл, электромагниттік өрістер және басқалар), радиометрия және дозиметрия» 23.04.2010 ж. №0022915.

·Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Атом энергетикасы комитетінің 24.04.2019 ж. №19009260 «Атом энергетикасын қолданумен байланысты қызмет жұмысшылары мен мамандарын арнайы дайындау»

ҚР Білім және ғылым министрлігінің Білім және Ғылым саласын бақылау Комитетінің «Медицина» мамандығы бойынша РhD докторанттарды дайындау», «6D060700-Биология мамандығы бойынша РhD докторанттарды дайындау»

ҚР Білім және ғылым министрлігінің Білім және Ғылым саласын бақылау Комитетінің «Медицина» мамандығы бойынша магистрлерді дайындау», «Радиобиология», «6D060700-Биология мамандығы бойынша магистрлерді дайындау» бөлімі

Қазақстан Республикасының энергетика министрлігінің атомдық және энергетикалық қадағалау және бақылау комитеті «Атом энергетикасын қолдану саласында қызмет көрсету»: «Жеке дозиметрлік бақылау», «Өнімдерде, материалдарда, қоршаған орта объектілерінде радионуклидтерді анықтау, радон мен басқа радиоактивті газдарды өлшеу»,«Аумақтарды, үй-жайларды, жұмыс орындарын, тауарларды, материалдарды, металл сынықтарын, көлік құралдарын радиациялық бақылау», «Иондаушы сәулелену көздерінің, сондай-ақ осындай көздері бар немесе иондаушы сәулеленуді тудыратын құралдар, жабдық, қондырғылардың сапасын бақылау» 16.03.2020 ж . №20004992 .

Көрсетілетін ақылы қызмет түрлері:

· кәсіпорындарда жұмыс орындарының аттестациясы;

· «Иондаушы сәулелену көздерімен жұмыс жасау кезіндегі радиациялық қауіпсіздік», «Дозиметрист», «Сәулелік тексеру қондырғыларымен жұмыс кезіндегі радиациялық қауіпсіздік», «Жабық иондаушы сәулелену көздері және иондаушы сәулелену құрылғыларымен жұмыс жасау кезіндегі радиациялық қауіпсіздік», «Медицинадағы радиациялық қуіпсіздік» тақырыптары бойынша мамандардың біліктілігін жоғарылату курстарын өткізу;

· альфа-, бета- бөлшектер ағымының тығыздығы мен гамма-сәулесінің эквивалентті сәуле қуатын өлшеу;

· радонның ЭРОА өлшеу

· радиоспектрометриялық және радиохимиялық зерттеулерге сынамаларды дайындау;

· 238U, 234U, 232ТҺ, 230ТҺ, 228ТҺ, 40К, 137Cs радиоспектрометриялық анықтау;

· 226Ra, 228Ra, 210Pb, 210Po радиометриялық анықтау

· жеке дозиметрлік бақылау

· өнімдерде, материалдарда, қоршаған орта объектілерінде радионуклидтерді анықтау, радон мен басқа радиоактивті газдарды өлшеу

· аумақтарды, үй-жайларды, жұмыс орындарын, тауарларды, материалдарды, металл сынықтарын, көлік құралдарын радиациялық бақылау

· иондаушы сәулелену көздерінің, сондай-ақ осындай көздері бар немесе иондаушы сәулеленуді тудыратын құралдар, жабдық, қондырғылардың сапасын бақылау

- медициналық компьютерлік рентген томографтары

- жалпы тағайындаулы медициналық рентген құрылғылары

- медициналық рентген ангиографикалық құрылғылар

- медициналық рентген дентальды құрылғылар

- медициналық рентген маммографиялық құрылғылар

ИРРЗ каз.PNG

Радиобиология және радиациядан қорғау институты, радиациялық эпидемиология және медициналық дозиметрия тіркеу, еңбек гигиенасы және радиациялық қауіпсіздік зертханасы, радиохимия және радиоспектрометрия сынақ зертханасы ғылыми-білім беру қызметін жоспарлауды, ұйымдастыруды, үйлестіруді, бақылауды және сапаны бақылауды қамтамасыз етеді.

Радиобиология және радиациядан қорғау институты «Медицина» мамандығы бойынша магистратура, «Радиобиология» секциясы, «Биология» мамандығы бойынша және «Медицина», «Биология» мамандықтары бойынша PhD докторантурада білім беру мен оқытуды жүзеге асырады. 3 курс бакалавриатының «Қоғамдық денсаулық сақтау» мамандықтары бойынша радиациялық гигиена, радиациялық қауіпсіздік және радиациялық әсерлер бойынша сабақтар өткізеді.

Зертхананың міндеттері:

1. Радиохимия және радиоспектрометрия сынақ зертханасы:

· техногенді радионуклидтермен ластанған аумақтарды тазартудың тиімді әдістерін әзірлеу;

· ҚР аумағындағы қоршаған орта объектілері сынамаларында радионуклидтердің белсенділігін талдаудың қазіргі заманғы және тиімді әдістемелерін енгізу, оқыту және тарату;

· «АстМУ» КеАҚ және басқа медициналық мекемелерден тіркелген қызметкерлерге, магистранттарға, PhD докторанттарға, резиденттер мен ізденушілерге ғылыми-әдістемелік көмек көрсету.

2. Эпидемиология және медициналық-дозиметриялық тіркеу зертханасы:

жеке дозиметрлік бақылауда тұрған персоналдың кәсіби сәулеленуінің жеке радиациялық қатерлерін айқындау;

· уран өнеркәсібі қызметкерлерінің медициналық-дозиметриялық тіркелімінің моделін әзірлеу;

3. Еңбек гигиенасы және радиациялық қауіпсіздік зертханасы:

· персоналға техногендік радиациялық әсердің қауіпсіз деңгейлерін нормалаудың ғылыми негіздерін әзірлеу;

· радиациялық гигиенаның басым бағыттарын айқындау, өндірістік кәсіпорындарда еңбекті қорғаудың жаңа әдістемелерін енгізу;

· кәсіпорындардағы жұмыс орындарын аттестаттау.

Жетістіктер

Институт базасында медицина және биология ғылымдарының 10 ғылымдар докторы ,16 ғылымдар кандидаты және 5 магистрлер дайындалды. Институт қызметкерлерімен 10 авторлық өнертабыс және куәлік, 6 монографиялар мен оқу құралдары, 5 әдістемелік ұсыныстар және 200 астам ғылыми мақалалар мен тезистер.

Соңғы 5 жылда Институт келесі грантты ғалами-техникалық бағдарламаларды атқарды:

· «ДНК молекулярлық генетикалық сипаттамаларын созылмалы төмен дозаларын радиациялық әсеріне бейім уран кен орындары жұмыскерлеріне жасау. Шағын дозаларда тұрақты сәулелену әсеріне ұшыраған адамдардың генотиптері бойынша электрондық деректер банкін құру», 2011-2015 жж.

· «Қазақстан Республикасының уран өнеркәсібіндегі қызметкерлердің өндірістік салдарынан туындайтын ауру мүмкіндіктерін төмендету», 2013-2015 жж.

· «Арал маңы тұрғындарының денсаулық жағдайын басқарудың кешенді тәсілдері», 2014-2016 жж.

· «Қазақстан Республикасының экологиялық қолайсыз аумағындағы халықтың денсаулығын қалпына келтру, әлеуметтік қорғау, медициналық қамтамасыз ету және экологиялық жүктемесін азайтудың ғылыми-әдістемелік негіздерін әзірлеу» 2017-2019 жж.

· «Радиоактивті қалдықтар қоймалары әсер ететін аймақта тұратын халықтың радиациялық қауіптілігін төмендету әдістерін дайындау және зерттеу» 2018-2020 ж.ж. «Сырдария уран кені провинциясының қоршаған ортасы мен халқының денсаулығы үшін жағымсыз техногендік қауіп факторларын нивелирлеу әдістерін әзірлеу» ғылыми-техникалық бағдарламасы орындалуда (2021-2023 жж.).

Байланыс деректері

Нұр-Сұлтан қ., Бейбітшілік к., 49А, 7-қабат, 705-кабинет.

тел.: 8(7172) 53-94-48; 57-78-96 (і.н.434,430,250).

факс: 8 (7172) 53-94-48.

e-mail: acrr2017@gmail.com